213 και πλατφόρμες

 1/11/22

 

Τρεις παράγοντες, κατά την γνώμη μου, συνέβαλαν  στην υιοθέτηση του αιτήματος της δημοσιοποίησης των ονομάτων των 213 χρηστών πλατφόρμας, που φέρονται να είχαν κάποια αλληλεπίδραση με το προφίλ της 12χρονής θύμα μαστροπείας από τον Η.Μίχο κατά πως φαίνεται, από φεμινίστριες, λοατκ+ και κινηματικά, αριστερά άτομα με την αιτιολογία ότι είναι παιδοβιαστές ή υποψήφιοι (υιοθετήθηκε και από άλλους αλλά δεν θα αναφερθώ).

Το κομμάτι ότι είναι "υποψήφιοι" δεν θα το σχολιάσω καν, δεν ζούμε στο Gattaca ευτυχώς.

Καταρχάς, το θυμικό εντός μιας άνισης κοινωνίας όπου δεν αποβλέπει μονάχα στην κοινωνική ειρήνευση αλλά αποζητά την διαπόμπευση ως παραδειγματική τιμωρία και στο οποίο δεν χωρά το επιχείρημα ότι η αυστηροποίηση των ποινών δεν μειώνουν την εγκληματικότητα είναι μια δυστοπία.

Δεύτερον, την πλήρη απόσυρσή της εμπιστοσύνης σε θεσμούς και κράτος με αποτέλεσμα η δημοσιοποίηση των ονομάτων να εκλαμβάνεται ως ο μόνος τρόπος πρόληψης είναι σοβαρό και υπαρκτό πρόβλημα.

Τρίτον, ο ψηφιακός αναλφαβητισμός σε συνδυασμό με την κατάπτυστη λειτουργία "διαρροών" και ΜΜΕ που τροφοδοτούν κυρίως το πρώτο. 

Θα εστιάσω στο τρίτο σημείο, στο πώς δηλαδή αφορά το ποστ ο τρόπος λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών και ιστοσελίδων και η αντίληψη περί αυτών, γιατί για τα δύο πρώτα υπάρχουν ήδη σημαντικές συμβολές στον δημόσιο διάλογο περί ηθικού πανικού κτλ.

Υπάρχουν, λοιπόν, ψηφιακές πλατφόρμες και υπηρεσίες που για την εγγραφή σε αυτές απαιτούν πολύ προσωπικά δεδομένα (πχ λογαριασμούς δεκο, ταυτότητα κτλ) ή η πρόσβαση δεν είναι ελεύθερη σε αυτές με άλλους τρόπους (πχ πληρωμή, δημιουργία λογαριασμού κτλ). Τα κίνητρα για τον περιορισμό της πρόσβασης χρηστών σε αυτές αφορούν στην προστασία των ιδίων των πλατφορμών ή/ και είναι κομμάτι της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας (πχ onlyfans).

Υπάρχουν, από την άλλη, και πλατφόρμες η πρόσβαση στις οποίες είναι πλήρως αρρύθμιστη ή σε κάποιες ο ίδιος ο χρήστης απαντά κατά βούληση σε προαιρετική ερώτηση και "φέρει" το βάρος της απάντησης του (πχ είστε άνω των 18? όπως ακριβώς δλδ γίνεται η μετάθεση στην ευθύνη του τηλεθεατή στην τηλεόραση με την σήμανση καταλληλότητας).

Θα έπρεπε, άπαξ και είναι δυνατό, να υποχρεωθούν σε παρόμοια μέτρα πλατφόρμες προκειμένου να αποκλείονται ανήλικοι από ιστοτόπους η πλατφόρμες? 

Όχι δεν λέω αυτό. Λέω απλά ότι αυτές οι πλατφόρμες νίβουν τας χείρας τους με μια ερώτηση, μετά θέτοντάς την ευθύνη στο χρήστη. Αυτή η συζήτηση δεν είναι καινούργια. Για παράδειγμα όταν το pornhub είχε κατηγορηθεί ότι παρέχει χώρο για ανήλικο ή μη συναινετικό πορνογραφικό υλικό, μετά από πολύπόνους αγώνες των θυμάτων και αφού είχε προτάξει το επιχείρημα ότι δεν είναι υπέυθυνο για το περιεχόμενο που ανεβαίνει στην πλατφόρμα του (όπως και το youtube δηλαδή), το υλικό κατέβηκε και ανέπτυξε αντίστοιχη πολιτική. Καλώς? Ασφαλώς. Και αυτή η συζήτηση όχι απλά δεν είναι καινούργια αλλά έχει δώσει και αποτελέσματα, πχ chatpicorg ή ομαδικές συνομιλίες σε messenger, whatsup κτλ. Τι μπορούμε να αποκομίσουμε από αυτήν την παράγραφο? Ότι, πρώτον, η ευθύνη του χρήστη είναι κατά το δοκούν ζητημένη και δεύτερον ότι η αρχή δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος είναι δυστυχώς ανήμπορη, στην καλύτερη.

Αυτό που πρέπει να εμπεδωθεί είναι ότι η ευθύνη του χρήστη είναι σχετική και αφορά αποκλειστικά και μόνο την δικιά του συναίνεση σε όλα τα στάδια της αξιοποίησης της, ενώ της πλατφόρμας είναι αποτέλεσμα της επιλογής της. Τόσο αναφορικά με την προσβασιμότητα σε αυτή όσο και με το περιεχόμενο και με τον τρόπο που η ίδια το αντιμετωπίζει, πχ τα τελευταία χρόνια facebook και twitter ελέγχουν το περιεχόμενο στο οποίο προσφέρουν χώρο ακόμα και εάν οι ίδιες οι πλατφόρμες δεν είναι παροχείς περιεχομένου.

Μη ξεχνάμε ότι  ψηφιακές πλατφόρμες που η ενηλικότητα είναι επί της ουσίας προαιρετική ή συνιστάται με μια υποκριτική ερώτηση καλό είναι να μην κουνάνε το δάκτυλο στους "νόμιμους" χρήστες συλλήβδην, χωρίς ασφαλώς να ξεχνάμε ότι υπάρχουν δυναμεί κακοποιητές που θηρεύουν σε αυτό το πλαίσιο.