Οι ενεργοί μπαμπάδες ευχαριστούν για την παρουσία του τον Σ.Κυμπουρόπουλο

 28 Μαρτίου 2021  ·

Το ν/σ Τσιάρα για τα παιδιά θύματα ενδοοικογενειακής κακοποίησης

“Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.”. Αυτή είναι η υπό διαβούλευση πρόταση. Ας εξετάσουμε δύο σενάρια.

Υπόθεση πρώτη

Κατά τη διάρκεια του χωρισμού των γονιών, ένας εκ των δύο γονιών (προφανώς αυτός με τον οποίον θα διαμένει το παιδί και ο οποίος έχει βλέψεις έναντι του έτερου γονιού), εκβιάζει/ αναγκάζει/ πείθει το παιδί να προβεί σε ψεύτικη καταγγελία εις βάρος του έτερου γονιού προκειμένου (υπό την απειλεί της καταγγελίας για παιδική κακοποίηση ή εκβιασμός για την απόσυρσή της) ο πρώτος γονιός να βρεθεί ωφελημένος με οποιονδήποτε τρόπο (πχ στους όρους του διαζυγίου, στην διατροφή, στο περιουσιακό μοίρασμα κτλ).

Στο σενάριο αυτό, η δυνατότητα αποκλεισμού ή περιορισμού της επικοινωνίας του γονιού που δεν διαμένει με το παιδί χωρίς την αμετάκλητη καταδίκη του, λειτουργεί υπονομευτικά τόσο για την σχέση του παιδιού με τους γονείς του, όσο και για μια δίκαιη διαπραγμάτευση των όρων του διαζυγίου μεταξύ των ενηλίκων μελών της οικογένειας. Το σενάριο αυτό βρίσκει πιθανό, όταν υπάρχει δόλος από μεριάς ενός εκ των δύο γονέων, το παιδί να υποκύψει και να οδηγηθεί σε ψέματα, σύμφωνα με την βούληση του ενός γονέα και ενάντια στον άλλον.

Για να αποκλειστεί, λοιπόν, η πιθανότητα ψεύτικης καταγγελίας από μεριάς του παιδιού εισάγεται ο όρος ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΑ στον 1520ΑΚ. Πρέπει δηλαδή ο γονέας, για να αποκλειστεί από την επικοινωνία με το παιδί του, να έχει τελεσίδικα καταδικαστεί για ενδοοικογενειακή βία. Ο όρος «αμετάκλητα» δηλαδή μπαίνει ως δικλείδα ασφαλείας του δεύτερου γονιού ώστε να μην μπορεί να απειληθεί με ψεύτικες καταγγελίες ή να εκβιαστεί από αυτές. Και αυτό διότι, η αμετάκλητη καταδίκη ενός παίρνει χρόνια, τόσα που μπορεί το παιδί να έχει περάσει το έτος της ενηλικίωσης του. Έτσι, ο ένας γονιός προστατεύεται όντως από τον ενδεχόμενο κίνδυνο ψεύτικων καταγγελιών.

Υπόθεση δεύτερη

Ένα παιδί είναι θύμα κακοποίησης από τον έναν εκ των δύο γονιών του. Η κακοποίηση του είναι συστηματική αλλά, όπως συμβαίνει πλειοψηφικά στις περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, είναι «αόρατη» και χωρίς απτά τεκμήρια. Το παιδί προβαίνει σε καταγγελία του γονιού του. Το παιδί, για να υπάρξει αμετάκλητη καταδίκη του κακοποιητή του, εξετάζετε πολλάκις από επιτροπές εμπειρογνωμόνων (με αποτέλεσμα τον διαρκή επανατραυματισμό του). Μάλιστα, η εξεταστική επιτροπή δεν θα λαμβάνει μονάχα υπόψη την ηλικία και την ωριμότητα του (όπως ορίζεται από το άρθρο 24 του χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ), αλλά θα υποχρεούται πλέον να συνυπολογίσει εάν η μαρτυρία του παιδιού είναι αποτέλεσμα χειραγώγησης/ εκβιασμού, θέτοντας παραπάνω εμπόδια που το παιδί αυτό θα πρέπει να υπερβεί για να γίνει πιστευτό. Μέχρι, λοιπόν, την αμετάκλητη καταδίκη του κακοποιητή του (διαδικασία που παίρνει πολλά χρόνια, ανάλογα με την οικονομική επιφάνεια του κακοποιητή κτλ), έχει δοθεί το δικαίωμα στον κακοποιητή του να υποχρεώνει το παιδί στο να διαμένει στο σπίτι του και να επικοινωνεί μαζί του κατ’ ελάχιστο για το 1/3 του χρόνου του. Μάλιστα, εάν ο έτερος γονιός αρνηθεί αυτήν την επικοινωνία κινδυνεύει με στέρηση της επιμέλειας (και συνεπώς το παιδί να περάσει στην αποκλειστική επιμέλεια του γονέα που καταγγέλλει ως κακοποιητικό). Το παιδί με την βούλα του νόμου είναι εγκλωβισμένο στο σπίτι του κακοποιητή του, χωρίς κανείς να μπορεί να τον βοηθήσει.

Σε αυτό το σενάριο, η λέξη «αμετάκλητα» λειτουργεί αφενός απολύτως αποτρεπτικά για τις παιδικές καταγγελίες και αφετέρου οδηγεί στην περαιτέρω κακοποίηση του παιδιού, ενδεχομένως και στην όξυνσή της με εκδικητικά χαρακτηριστικά από μεριάς του καταγγελλόμενου.

Και τα δύο παραπάνω σενάρια δεν αφορούν την πλειοψηφία των περιπτώσεων διευθέτησης της επιμέλειας των τέκνων μετά τον χωρισμό των γονέων (με την υποσημείωση ότι η παιδική κακοποίηση είναι ένα από τα εγκλήματα που λιγότερο καταγγέλλονται). Αποτελούν ακραίες καταστάσεις και τα παιδία είναι, και στα δύο σενάρια, θύματα δυστυχώς. Το ερώτημα όμως είναι εάν τα παιδιά προστατεύονται από τις προτεινόμενες αλλαγές του οικογενειακού δικαίου και συγκεκριμένα με την εισαγωγή της αμετάκλητης καταδίκης ως επαρκής λόγος απομάκρυνσης του παιδιού από τον έναν γονιό του. Η απάντηση είναι εμφατικά όχι, και στις δύο περιπτώσεις. Εύλογα το ερώτημα επαναδιατυπώνεται ως «ποίος προστατεύεται από το νομοσχέδιο Τσιάρα αν όχι τα παιδιά;». Και κυρίως, είναι ποτέ δυνατόν ο νομοθέτης να παραγκωνίζει τα παιδιά θύματα παιδικής κακοποίησης;

Κλείνω με μια από τις πολλές αξιοσημείωτες φράσεις του Γ.Νικολαίδης (διευθυντής ΔΨΥΚΠ) στην εκδήλωση "Τροποποίηση Οικογενειακού Δικαίου: Εκσυγχρονισμός ή επικίνδυνος αναχρονισμός; ".

«Ξέρω όμως ότι εάν περάσει αυτό η ελληνική πολιτεία θα είναι συνεργός σε ένα διαρκές έγκλημα ιδιαζόντως ειδεχθές απέναντι σε παιδία ήδη θυματοποιημένα. Και αυτό πρέπει να αλλάξει άμεσα.»

 

https://www.facebook.com/photo/?fbid=442487020364464&set=a.113644836582019